حرف‌زدن‌بدون‌دخالت‌زبان


چشمانت چیز دیگری می‌گوید!
هنگامی که با اطرافیانمان صحبت می‌کنیم، آن‌چه رساتر و پرمعناتر از سخنانمان بر طرف مقابل اثر می‌گذارد، زبان بدن ما است.
زبان بدن، یک ارتباط غیر کلامی است که در تمام برخوردهای رو در روی افراد وجود دارد. به زبان دیگر، ما با طرز ایستادن، نشستن، راه رفتن و حالت‌های چهره و حرکات بدنمان با دیگران ارتباط برقرار می‌کنیم که این ارتباط بسیار قوی‌تر و تأثیرگذارتر از حرف زدن است. در حقیقت 60 تا 70 درصد از ارتباط ما با دیگران، از طریق زبان بدن برقرار می‌شود و کلمات، تنها 7 تا 10 درصد از مقصود و منظور ما را منتقل می‌کنند.
حتماً تا به حال برایتان پیش آمده که در اولین ملاقات با شخصی دیگر بدون هیچ‌گونه شناخت قبلی، احساس خوبی نسبت به او داشته باشید. ما معمولاً این احساس را به حدس و گمان خود نسبت می‌دهیم ولی معمولاً این درک ناخودآگاه ما از زبان بدن او است که این احساس را به وجود می‌آورد. ممکن است کلام فرد مقابل با رفتار و حرکات او هماهنگی کامل داشته باشد و این ذهن ما است که این هماهنگی را درک می‌کند و زبان بدن او را می‌شنود.
اگر آن‌چه طرف مقابل می‌گوید با آن‌چه در چهره و حرکات او مشهود است متناقض باشد، ذهن ما تقریباً همیشه زبان بدن او را می‌پذیرد و به صداقت کلام او شک می‌کند.
به عنوان مثال، هرگاه فروشنده‌ای به دروغ از کیفیت کالای خود با آب و تاب تعریف کند اما حرکات بدن او چیز دیگری بگویند مثلاً او از نگاه مستقیم به چشمان شما ضمن صحبت‌های خود بگریزد، دایماً این پا و آن پا شود و چشمان او تا حدی ریز شده باشد، این‌ها همه زبان بدن او است که چون حقیقت را به شما نمی‌گوید، انجام می‌دهد.
شما مي‌توانید زبان بدن خود را یاد بگیرید و آن را کنترل کنید. با این کار از تقلید از رفتار و ژست‌های دیگران رهایی پیدا می‌کنید و خودتان را به دیگران نشان می‌دهید. روش‌های ماهرانه‌ای در زبان بدن وجود دارند که با به کاربردن آن‌ها، شما مطمئن‌تر از آن‌چه که واقعاً هستید به چشم دیگران می‌آیید. آموختن و به کار بردن این روش‌ها به شما کمک می‌کنند تا تأثیر مثبت و پایداری بر اطرافیانتان بگذارید.

زبان بدن ارادی یا غیر ارادی
زبان بدن یا حرکات بدن ما به دو بخش ارادی و غیر ارادی تقسیم می‌شوند. آن دسته از حرکات بدن که ارادی انجام می‌شوند شامل حرکات و ژست‌هایی است که افراد به صورت ارادی یا نیمه‌ارادی به خود می‌گیرند؛ مانند لبخند زدن یا حرکت دادن دست‌ها در حین صحبت کردن برای تفهیم بهتر مطلب به مخاطبان. این گروه از حرکات معمولاً در ارتباط‌های غیر کلامی و بی‌صدا در بین افراد جامعه به کار می‌روند. قرار دادن نوک انگشت اشاره بر نوک بینی که به معنی دعوت شنونده به سکوت است یا حرکاتی که افراد ناشنوا برای ارتباط با یکدیگر استفاده می‌کنند، نوعی زبان بدن ارادی است و این افراد با چنین حرکاتی با یکدیگر گفتگو می‌کنند.
حرکات بدن غیر ارادی، شامل آن دسته از حرکاتی است که انسان‌ها به شکل ناخودآگاه در ارتباط با یکدیگر به کار می‌برند؛ حالت‌های مختلف چهره در این گروه قرار می‌گیرند. توانایی درک این گروه از حرکات، این فرصت را در اختیار قرار می‌دهد که افکار و احساسات طرف مقابل را در یک ارتباط رو در رو درک کنیم. به عنوان نمونه، اگر کسی ضمن صحبت کردن از نگاه مستقیم به چشمان ما می‌گریزد، شاید نشان‌دهنده فقدان اعتماد به نفس یا اضطراب و نگرانی او در این ارتباط است.

منشأ زبان بدن
حرکات بدن (زبان بدن) ممکن است ادامه ارتباطی باشد که نیاکان ما بدون دانستن زبان گفتاری و تنها با حرکات بدن با هم برقرار می‌کردند و در طول نسل‌ها به ما به ارث رسیده است.
جالب است به این نکته توجه کنید که بسیاری از حیوانات اهلی و خانگی زبان بدن آدمی چه ارادی و چه غیر ارادی را درک می‌کنند و حتی می‌توان فهمیدن زبان بدن انسان را به حیوانات نیز آموخت.
زبان بدن، ترکیبی از ژنتیک و محیط است. کودکان نابینا می‌خندند و لبخند می‌زنند. حتی اگر هیچ‌گاه لبخند را ندیده باشند. بسیاری از عناصر اصلی زبان بدن بین فرهنگ‌های مختلف مشترکند، بنابراین باید رفتارهایی مانند حرکات سر به معنای بله یا خیر غریزی باشند.

حرکات صورت
صورت انسان مهم‌ترین بخش بدن او است که می‌تواند حالات و احساساتش را منتقل کند، اما با این حال گاهی اوقات پیام‌های آن گمراه‌کننده است. یک فرد مضطرب و نگران ممکن است چهره‌اش منقبض و عصبی باشد و این حالت از طرف دیگران به ناراحتی، عصبانیت یا حتی نارضایتی تعبیر شود. بنابراین اگر طرف مقابل شما چهره‌اش این‌گونه است، این بدان معنی نیست که او از صحبت با شما رضایت ندارد، بلکه ممکن است فقط کمی نگران یا عصبی باشد.
لبخند، یکی از قوی‌ترین پل‌های ارتباطی شما در ملاقات با افراد جدید است. این لبخند باعث می‌شود که گرم و صمیمی و مطمئن به نظر بیایید، حتی اگر واقعاً در قلب خود چنین احساسی نداشته باشید.
اگر این لبخند چنین احساسی را به مخاطب منتقل کرد، شما صورت خود را آرام‌تر و عضلاتش را از حالت انقباض خارج کنید. این کار علاوه بر آرام‌تر به نظر رسیدنتان، موجب می‌شود خودتان هم احساس آرامش بیشتری کنید.

چشم‌ها
چشم‌های ما دریچه گشوده‌ای از هیجانات و احساسات ما بر دیگران هستند.
اگر ما به چشمان مخاطبمان خیره شویم، ممکن است تصور کند که از او می‌ترسیم یا حالت تدافعی و پرخاشگرانه به خود گرفته‌ایم. نگاه مستقیم و خیره، ‌گاهی به عشق و احساس قدرتمندی هم تعبیر می‌شود. اگر با مخاطب خود تماس چشمی کمی برقرار کنیم، این رفتار ممکن است از جانب او این‌گونه معنا شود که از او خجالت می‌کشیم یا انسانی سلطه‌پذیری در روابط هستیم یا کاملاً برعکس، خود را از او برتر می‌دانیم و علاقه زیادی به این ارتباط نداریم.
اگر در یک ارتباط رو در رو، متعادل و عادی گاهگاهی به طرف مقابل نگاه کنید، این نشانه علاقه‌مندی به ارتباط است و احساس امنیت و اطمینان شما را نشان می‌دهد.
اگر در یک گفتگو تمایل دارید مطمئن و قاطع به نظر بیایید، خیره‌شدن به چشمان طرف مقابل، شما را در جنگ قدرت برنده خواهد کرد و این راهکار مناسبی در مصاحبه‌های شغلی است که لازم است آرام و مطمئن باشید.
نگاه کردن به چشمان تک‌تک افراد گروهی که با آن‌ها کار می‌کنید، نشان می‌دهد که شما برای همه افراد گروه ارزش و اهمیت قائلید و مدیران، معلمان، اساتید و افراد یک گروها یا کلاس‌ بهتر است به این نکته توجه خاصی داشته باشند.
شما می‌توانید نگاه خیره خود را برای نشان دادن هوشیاری و علاقه‌مندی به محیط هم به کار ببرید. اگر هنگامی که در اتاقی راه می‌روید به اطرافتان نگاه کنید، این نشان می‌دهد که به آن‌چه در آن‌جا است علاقه‌مند هستید و مردمی که حضور دارند دوست خواهند داشت به شما نزدیک شوند.

حرکات دست، انگشت‌ها و بدن
با حرکات دست‌ها ضمن صحبت کردن، تأکید خود را در مورد مطالبی که می‌گوییم به مخاطب خود نشان می‌دهیم. در روان‌شناسی، استفاده از دست در حین صحبت کردن، نشان‌دهنده این است که شما مشتاق و علاقه‌مند به این ارتباط هستید.
اما توجه کنید نباید بیش از اندازه از حرکات دست‌های خود استفاده کنید، چون عصبی و کنترل‌نشده به نظر می‌آیید؛ این مطلب در مصاحبه‌های شغلی بسیار اهمیت دارد. همچنین نباید دستان خود را در هم فشار دهید یا با آستین خود بازی کنید چون این کار شما را نگران و دستپاچه جلوه می‌دهد.
در یک مصاحبه شغلی، برای این‌که با زبان بدن خود بهترین پیام‌ها بفرستید، راست و مستقیم راه بروید، حرکات طبیعی بدن خود را ضمن راه رفتن انجام دهید و دستانتان را دو طرف بدن خود حرکت دهید، ضمن این‌که قوز کردن و خیلی‌ خشک راه رفتن، عدم اعتماد به نفس شما را به مصاحبه‌کننده نشان می‌دهد. هنگامی که در مقابل مصاحبه‌کننده قرار می‌گیرید، وسایل درون کیف دستی‌تان را زیر و رو نکنید بلکه در لحظاتی که تا شروع مصاحبه باقی است، با اعتماد به نفس مجلات روی میز را ورق بزنید یا خیلی راحت به اطراف و وسایل موجود در اتاق نگاه کنید. این‌ها پیام‌هایی مثبت و قوی هستند که زبان بدن شما به مخاطب ارسال می‌کند.

عصبانیت
تعداد زیادی از حرکات و نشانه‌های زبان بدن، از خشم و عصبانیت حکایت می‌کند. دانستن این نشانه‌ها برای این‌که با یک آدم خشمگین و عصبانی، درگیر نشویم و کار به جاهای باریک نکشد، بسیار مفید است. زیرا جنگیدن با طرف مقابل به هر حال به شما آسیب می‌رساند، حتی اگر مطمئن باشید برنده این بازی شما هستید. توجه داشته باشید که جنگ و بگومگو با یک شخص عصبانی، نتیجه‌ای جز برخورد فیزیکی یا رد و بدل کردن حرف‌های ناخوشایند، نخواهد داشت.

علایم چهره
کسی که عصبانی است، معمولاً اخم‌هایش را درهم می‌کشد و در عین حال لب‌هایش را به هم می‌فشارد یا زیر لب غرولند می‌کند. به شما خیره‌خیره یا به قول معروف چپ‌چپ نگاه می‌کند. ممکن است چهره‌اش گلگون و سرخ شود و مشت‌هایش را به هم فشار دهد.

دروغ می‌گویم
کشیدن گوش و مالیدن چشم، علامت پنهان‌کاری است. توجه کنید که خاراندن گردن هم از علامت‌های دیگر دروغگویی است. وقتی کسی حقیقت را نمی‌گوید، درجه حرارت بدنش اندکی افزایش می‌یابد، بنابراین تلاش می‌کند با بازی کردن با یقه لباسش آن را شل کند. پنهان کردن دست‌ها در جیب نیز روش دیگری است که دروغگویی را فاش می‌کند. هنگامی‌که دروغی در حال شکل‌گیری است، تون صدا بالا می‌رود، لحن فرد، متشنج می‌شود و او با مکث‌های طولانی‌مدت صحبت می‌کند. کسی که دروغ می‌گوید پرسش‌ها را خیلی سنجیده و محتاطانه پاسخ می‌دهد و در هنگام پاسخ دادن دچار لکنت و اشتباهات مکرر می‌شود.

من کسلم، باور کن
هنگامی‌که یک شخص کسل است، زبان بدن او این حالت را به صورتی واضح به شما می‌گوید. بنابراین اگر شما تلاش کنید که طرف مقابلتان را به نحوی ترغیب کنید، موفق نخواهید شد. بیایید با هم به زبان بدن یک فرد کسل و بی‌حوصله گوش دهیم:

1- حواس پرتی
کسی که کسل و بی‌حوصله است، به هر چیزی و هر جایی نگاه می‌کند جز شخصی که مشغول صحبت با او است. معمولاً این افراد خودشان را با هر چیزی مشغول می‌کنند، مثلاً با بغل دستی‌شان حرف می‌زنند یا از پنجره به بیرون خیره می‌شوند. در این حالت افراد ممکن است به ساعتشان نگاه کنند و هر چند دقیقه یک‌بار نگاهی به ساعت دیواری هم بیندازند.

2- حرکات تکراری
کسانی‌که کسل‌ هستند، معمولاً کارهای کوچکی را پشت سر هم تکرار می‌کنند، مثلاً پاهایشان را تکان می‌دهند یا با انگشتانشان روی میز ضربه می‌زنند. وقتی خستگی و بی‌حوصلگی واقعاً‌ به فرد فشار می‌آورد، تکرار این حرکات هم تشدید می‌شود.

3- خستگی
خمیازه کشیدن، کش و قوس آمدن، قوز کردن و تکیه دادن به دیوار، همه نشانه این است که خستگی و بی‌حوصلگی کار خودش را کرده است.

عشق و علاقه
برای بیان عشق و علاقه فقط نباید به دنبال کلمات بود. در این‌جا نیز زبان بدن راز درون را برملا می‌کند.

چشم‌ها
اگر کسی به طرف مقابلش علاقه داشته باشد، این حالت بیش از همه از چشمانش پیدا است. اگر کسی به شما علاقه‌مند باشد، مدتی بیش از زمان طبیعی به شما نگاه می‌کند و سپس به نقطه دیگری نگاه خواهد کرد و دوباره برای مدتی نه چندان کوتاه نگاهش به سوی شما برمی‌گردد.

خود را آراستن
اگر همسرتان به شما بگوید: «ببین من چقدر به خودم رسیده‌ام، تا مورد توجه و علاقه تو واقع شوم.» و حقیقتاً نیز این کار را کرده باشد، نشانه این است که به شما علاقه‌مند است. مرتب کردن موها و صورت، پوشیدن لباس‌های تمیز و هماهنگ با یکدیگر و استفاده از بوی خوش، همه نشانه این است که طرف مقابل برای شما ارزش قایل است و تلاش می‌کنند علاقه ومحبت شما را نیز جلب کند.

ژست‌های بدن
اگر طرف مقابل به شما علاقه‌مند باشد، حین صحبت‌کردن با شما تلاش می‌کند بدنش را در حالتی قرار دهد که نشان‌دهنده این علاقه باشد، مثلاً به جای این‌که به پشتی صندلی تکیه دهد، حین صحبت کردن سرش را به سمت شما خم می‌کند یا به سمت شما می‌چرخد.

چشم‌ها
مالیدن چشم: مالیدن چشم با انگشت اشاره، نشانگر فریب و نیرنگ است. فرد که می‌خواهد تماس دیداری‌اش را با شما قطع کند، بهانه‌ای به دست می‌آورد که به این طرف و آن طرف نگاه کند. این حرکت غیر ارادی یک افشاگر حسابی است.
چشم برگرداندن: وقتی کسی چشمانش را حین صحبت کردن از شما می‌گرداند، این کار او می‌تواند علامت نیرنگ، گناه یا دروغگویی‌اش باشد.
چشمان بسته: هرگاه چشمان مخاطب شما برای لحظه‌ای طولانی‌تر از چشم برهم زدن متعارف، بسته و ابروهایش نیز به سمت پیشانی تمایل داشته باشد، زبان چهره طرف مقابلتان می‌گوید: «حرفت را تمام کن.»
ابروهای گره‌خورده: زمانی‌که هر دو ابرو به سمت همدیگر کشیده می‌شوند و شیاری روی پوست بین دو ابرو پدید می‌آید، می‌توان اضطراب، درد، ترس یا آمیزه‌ای از هیجانات را در طرف مقابل جستجو کرد.

بینی
لمس کردن بینی: هنگامی‌که مخاطبتان حین صحبت کردن با شما بینی‌اش را لمس می‌کند، یعنی دارد موضوعی را کتمان می‌کند. این فرد ظاهرش به ظاهر آرام ولی درونش پریشان است. روان‌شناسان معتقدند دست زدن به بینی یک حرکت غیر ارادی برای پوشاندن دهان و گفتن دروغ است. در این صورت دست‌ها به سمت بینی می‌روند تا حقیقت را پنهان کنند.
گشاد کردن بینی: علامت خشم، غضب و عصبانیت است.
پیچاندن بینی: پیخ‌خوردگی بینی به یک‌سو، نشانگر نفرت و بیزاری و طرد است.
چین و چروک بینی: وقتی عضلات اطراف بینی منقبض می‌شوند، چین و چروک مابین چشم‌ها پدید می‌آید که نشانگر تنفر و انزجار است؛ از یک طرد ملایم تا یک تنفر شدید.

لب و دهان
تبسم با دهان باز: در این حالت دندان‌های فک بالا کاملاً دیده می‌شوند و این نشانه آن است که دوست دارید با طرف مقابلتان بیشتر آشنا شوید.
تبسم با لبان بسته: این نوع لبخند زدن فقط برای عرض ادب و احترام است.
لب‌های سفت و جمع‌شده: نشانه تنش و عدم پذیرش است.
جویدن لب‌ها: جویدن لب‌ها می‌تواند نشانه اضطراب یا خشم باشد.

سر
تکان دادن سر به سمت چپ و راست: تکان دادن سر به طرفین، نشانه مخالفت و بی‌علاقگی است.
تکیه دادن چانه: گذاشتن دست‌ها زیر چانه تنها این پیام را می‌رساند: «من حوصله‌ام سر رفته است.»
مالش گردن: اگر کسی هنگام صحبت با شما گردنش را می‌مالد نشانه این است که درباره موضوعی که گفته یا شنیده، تردید دارد.
نوازش چانه: نشان می‌دهد مخاطب شما با دقت کامل و مشتاقانه به تک‌تک واژه‌هایی که می‌گویید، توجه دارد.

دست‌ها
دست دادن محکم: فردی که دستش را دراز می‌کند و سپس دستانش را به طریقی می‌چرخاند که دستش بالای دست شما و کف دستش رو به پایین قرار گیرد، تلاش در برتری‌جویی دارد. این نوع دست دادن اغلب در موقعیت‌های سیاسی و دیپلماتیک کاربرد دارد.
دست دادن بسیار محکم: نشانگر اشتیاق و شور است.
دست دادن شل: کسی‌که شل دست می‌دهد، می‌گوید: «مایل نیستم با شما صمیمی شوم.» این حالت نشانه ضعف و تسلیم بودن نیز است.
دست دادن با هر دو دست: هرگاه از دست چپ برای دربرگرفتن و پوشاندن دست‌های فشرده‌شده، استفاده شود یعنی فرد از صمیمیت و روراستی سرشار است.
مشت پوشیده‌شده با دست: طرف مقابل تلاش می‌کند خشم خود را پنهان کند و آرام بماند، گرچه در این حالت تلاش می‌کند خود را کنترل کند ولی یک جرقه می‌تواند آتش خشم او را شعله‌ور سازد.
قلاب کردن دست‌ها پشت سر: ژست آدم‌های متکبر است، به خصوص وقتی که به عقب نیز تکیه دهند.
بازی کردن با حلقه: این یعنی عصبی بودن و فرد تصور می‌کند مشکلی در این ارتباط وجود دارد.
دست کشیدن در میان موها: نشانه آن است که طرف مقابل در مورد کاری که می‌خواهد انجام دهد یا حرفی که می‌خواهد بزند، شک و تردید و دودلی دارد.
دست به کمر بودن: یعنی «از من فاصله بگیر». هرگاه در محل پر ازدحامی قرار داریم و دوست نداریم دیگران به ما نزدیک شوند، ناخودآگاه این حالت را به بدنمان می‌دهیم.

طرز نشستن
روی لبه صندلی نشستن: اگر مخاطب شما روی لبه صندلی بنشیند، نشان می‌دهد که گوش به زنگ، مصمم و مشتاق به در میان گذاشتن عقاید و احساسات خود با شما است.
صاف نشستن: مصمم، مصر و باپشتکار، صفات افرادی است که این‌گونه می‌نشینند. این افراد به سر و وضع و ظاهرشان هم اهمیت زیادی می‌دهند.
خم شدن به عقب: وقتی دیدید که کسی صندلی‌اش را به پشت کج کرده است، یعنی با یک فرد شیطان، کنجکاو و اهل ریسک رو‌به‌رو هستید.
خم شدن به جلو: نشانه توجه و علاقه وافر است.
میان دو پا قرار دادن صندلی: چرخاندن صندلی و مانند اسب روی آن نشستن، نشان‌دهنده یک فرد حاکم و سلطه‌جو است. این ژست، اغلب در مردان دیده می‌شود.

tandorosti.com