منقبت خوانی ( مناقب خوانی )
تأثير تشيّع بر هنر آوايي ايران در بخش ديگري نيز ظهور و بروز مينمايد كه «منقبتخواني» يا «مناقب خواني» عنوان ميگيرد كه در بيان بعضي از فضايل افضل اصفيا و اول اوليا، اميرالمؤمنين و امام العارفين، عليِّ مرتضي عليهالسلام ، و ما يتعلّق بها ميباشد:
در خانه كعبه گر بُوَد منزل تو وز زمزم اگر سرشته باشد گل تو
گر مهر علي عليهالسلام نباشد اندر دل تو مسكين تو و سعيهاي بي حاصل تو.
«منقبتخواني» شيوهاي از تحسين و توصيف اوليا و سرمنشأ امامت حضرت علي مرتضي عليهالسلام است در قالب داستان و وقايعنگاري، همه در شأن علي عليهالسلام و اولاد علي عليهمالسلام و وابستگي آنان به نبيّ خدا صلياللهعليهوآله و همدلي علي عليهالسلام با نبي صلياللهعليهوآله .
گشت هممعراج با احمد، علي زين سخن واقف بود روحِ ولي
زين دو تن شد نور وحدت آشكار زين دو تن گشته حقيقت پايدار
زين دو تن انوار دارد معرفت زين دو تن در فخر برتر از صفت.
يكي از برجستهترين كتب موجود در اين زمينه، كتاب بينظير مناقب المرتضوي العلوي از تأليفات مولانا كشفي الترمذي الحسيني است كه در 504 صفحه، قطع وزيري كوچك، به شيوه چاپ سنگي در بندر معموره بمبئي در سنه 1269 ق به چاپ رسيده است.24 اين كتاب در برگيرنده مطالب ذيل است:
باب اول: آيات با بركات قرآني در شأن اميرالمؤمنين عليهالسلام ؛
باب دوم: در بيان احاديثي كه سيد المرسلين صلياللهعليهوآله از مناقب اميرالمؤمنين عليهالسلام فرموده؛
باب سوم: در بيان بعضي از فضايل افضل اصفياء؛
باب چهارم: در بيان عقد و نكاح سلطان الاولياء علي عليهالسلام با سيدة النساء فاطمه عليهاالسلام ؛
باب پنجم: در بيان علم و كشف اميرالمؤمنين عليهالسلام ؛
باب ششم: در بيان خوارق عادات و ظهور كرامات معجزات آيات علي مرتضي عليهالسلام ؛
باب هفتم: در بيان زهد و وَرَع اميرالمؤمنين عليهالسلام ؛
باب هشتم: در بيان سخاوت اميرالمؤمنين عليهالسلام ؛
باب نهم: در بيان شجاعت و قوّت اميرالمؤمنين عليهالسلام ؛
باب دهم: در بيان فراست و كياست اميرالمؤمنين عليهالسلام ؛
باب يازدهم: در بيان خلافت صوري و معنوي امام علي عليهالسلام ؛
باب دوازدهم: در بيان انتقال اميرالمؤمنين عليهالسلام از عالم فنا به عالم بقا.
مناقب مرتضوي كتابي است مستطاب كه در مناقب و فضايل اميرمؤمنان حضرت عليّ عالي اعلي عليهالسلام نگاشته شده است. متن، هم داراي گونههاي ادبي25 است و هم محتواي ديني ـ عرفاني.26 كتاب مولانا محمّد صالح حسيني ترمذي27 بيگمان جزو جامعترين و كاملترين كتبي است كه از تأثير تشيّع و اثرگذاري مولا علي عليهالسلام بر جامعه اسلامي ـ شيعي پرده برميدارد.
http://www.artqazvin.ir/Default.aspx?page=7983§ion=litem&mid=20935&id=57047
مثل خردمندان فكر كنيد اما با مردم به زبان خودشان حرف بزنيد.