فن بیان،اصول سخنرانی و هنرگویندگی وگفتگو

چند شعر از فرخ تمیمی

بید و باد

با دست ها اشارت باد است و بید ها

وقتی که باد ، حادثه ی دشت تفته را

در گوش بید گفت

لرزید بید .

فانوس مرده

بر

خیمه های سوخته ،

باری

یاد آفرین سوگ شهید قبیله بود .

پرواز 5

پرنده ،

چندان به اوج رفت که پنداشت

در چاه آسمان

پرواز می کند .

پرنده

در نی نی دو چشم عقابی

نخجیر شد .

خواب

پرنده :

- قله ی پرواز -

در پنجه های مرگ

تعبیر شد .

خانه به دوش

پویند را ، ز خاک :

این مبدأ طلوع

وین مقصد غروب

گسستم .

با چار پیچ و چار مهره

سقف شگفت را

بر شانه ی ستبر دیوار

افراشتم .

و دست

بر دست کوفتم

از پیرهن غبار تکاندم .

آ ... ها ....

اینک اتاق

بر پایه ایستاده ، سبک بار .

اینک

من

آواره تر ز باد

بی مولد و وطن

هر جا که خواستم

با چار پیچ و چار مهره

سقف

شگفت را

بر پای می کنم .

من خانه ام به دوش

آواره تر ز باد ....

خواب

... اما

اغمای خواب گونه ی آن قوم باستان

با لای لای هر ورق تاریخ

چندان عمیق گشت

که شاعر ،

مأیوس و خشمناک

فریاد

جاودانه ی شعرش را

در گوش کوه ریخت .

مرگ و میلاد

در استوای خون " لوتر کینک "

خورشید ایستاد .

روز بزرگ تاریخ

آغاز می شود .

او

بکر وسیع قاره ی افریقاست .

او

مفهوم قهرمانی انسان قرن ماست .

و پرچم صداقت خورشید

بر نیزه های خشم سیاهان

میلاد یک سیاه زبر مرد را

تعبیر می کند .

انسان

سیاره ی زمین

پیوند می خورد

با ماه

مریخ

با زهره

مشتری

و

دست بلند و محتشم انسان

یک روز

خواهد رسید

تا کهکشان دور

تا عمق کائنات

تا انفجار نور

دست بلند و محتشم انسان

اما

کوتاه می شود

هنگام دستگیری دست برادری !

سه شعر از نادر نادرپور

درختی در اندیشه من

از خاک آسمان مه آلود

رویید واژگونه درختی

با شاخه های نقره ای برق

با برگ های سبز ستاره

با میوه ی طلایی خورشید

از قاب تنگ پنجره ، سنگ نگاه من

چون مرغ ، پر کشید

بر شاخ آن درخت کهن خورد

برگ ستاره ها به زمین ریخت

در گل نشست میوه ی خورشید

در کوچه ، راه می روم اینک

خورشید در نشیب غروب است و چتر ابر

همچون درخت بر سر من سایه افکن است

چتری که دسته اش

چون شاخه های صیقلی برق آسمان

هم رنگ آهن است

چتری که گنبدش

چون طیف هفتگانه ی خورشید ، روشن است

این چتر و آن درخت در اندیشه ی من است

در انتظار آن چنان روز

روزی اگر فرمان مرگ آید که ای مرد

از این همه عضوی که اکنون در تن توست

یک عضو رابگزین و باقی را رها کن

می پرسم از تو

از بین اعضایی که داری

آیا کدامین عضو را برمی گیزینی

آیا کدامین را به خدمت می گماری ؟

از بین مغز و قلب و گوش و دیده و دست

آیا به دنبال کدامینت نظر هست ؟

آیا تو مغز خسته را برمی گیزینی ؟

مغزی که کارش جز خیال بی ثمر نیست

آیا تو چشم بی زبان را می پسندی؟

چشمی که در فریاد خاموشش اثر نیست

آیا تو قلب شرمگین را دوست داری؟

قلبی که جز عاشق شدن هیچش هنر نیست

آیا تو گوش بینوا را می پذیری ؟

گوشی که گر از یاوه ها و برنتابد

رندانه در تحسین او گویند : کر نیست

زنهار ، زنهار

زینان مباد هیچ یک را برگزینی

زیرا که از اینان نصیبت جز ضرر نیست

زیرا که در اینان هنر نیست

اما اگر از من بپرسی

من دست را بر می گزینم

دستی که از هر گونه بند آزاد باشد

دستی که انگشتانش از پولاد باشد

دستی که گاهی سخت بفشارد گلو را

دستی که با خون پاس دارد آبرو را

دستی که آتش در سیاهی برفروزد

دستی که پیش زورگویان مشت گردد

مشتی که لب ها را به دندان ها بدوزد

مشتی که همچون پتک آهنگر بکوبد

سندان سرد آسمان را

مشتی که در هم بشکند با ضربه ی خویش

آیینه ی جادوگران را

آری ، اگر از من بپرسی

من مشت را بر می گزینم

شاید که فریادی برآید از گلویی

با مشت خشم آلود من پیوند گیرد

آنگاه ، لبخندی صفای اشک یابد

آنگاه ، اشکی پرتو لبخند گیرد

در انتظار آن چنان روز

بگذار تا پیمان ببندیم

بگذار تا با هم بگرییم

بگذار تا با هم بخندیم

اشک تو با لبخند من همداستان باد

مشت تو چون فریاد من بر آسمان باد

از آسمان تا ریسمان

درخت معجزه خشکیده ست

و کیمیای زمان ، آتش نبوت را

بدل به خون و طلا کرده ست

و رنگ خون و طلا ، بوی کشتزاران را

ز یاد بدبده های ترانه خوان برده ست

و آفتاب ، مسیحای روشنایی نیست

و ابرها همه آبستن زمستانند

و جوی ها همه در سیر بی تفاوت خویش

به رودخانه ی بی آفتاب می ریزند

و کوچه ها همه در رفتن مداومشان

به نا امیدی بن بست ها یقین دارند

پرنده ها دیگر از گوشت نیستند

پرنده ها همه از وحشتند و از پولاد

و فضله هاشان از آفت است و از آتش

اگر به شهر فرو ریزد

دهان به قهقهه ی مرگ می گشاید شهر

و در فضایش ، چتری سیاه می روید

و مادرانش ، فرزند کور می زایند

و دخترانش ، گیسو به خاک می ریزند

و عابرانش ، در نور تند می سوزند

و پوست هاشان ، از دوش اسکلت هاشان

فراخ تر ز شنل ها به زیر می افتد

و نقش سایه ی آنان به سنگ می ماند

اگر به دشت فرود آید

جنین گندم در بطن خاک می گندد

و تخم میوه بدل می شود به دانه ی زهذ

و گل به یاد نمی آورد که سبزه کجاست

اگر در آب فروافتد

نژاد ماهی ، راهی به خاک می جوید

و خاک ، دایه ی نامهربانتر از دریاست

زمین ، سقوطش را هر شب به خواب می بیند

و بیم مردن ، عشق بزرگ آدم را

به عقل مور بدل کرده ست

که زندگی را در زیر خاک می جوید

و خانه هایی در زیر خاک می سازد

چه روزگار غریبی

برادری ، سختی بیش نیست

و معنی لغت آشتی ، شبیخون است

پسر به خون پدرتشنه ست

و رودها همه از لاشه ها گرانبارند

و دام ماهی صیادها پر از خون است

پیام دست ، نوازش نیست

و پنجه های جوان ، دیگر

به روی ساقه ی نالان نی نمی لغزند

به روی لوله ی سرد تفنگ می لغزند

و آنکه سایه ی دیوار ، خوابگاهش بود

به خشت سینه ی دیوار می فشارد پشت

و برق خنده ی تیر

نگاه خیره ی او را جواب می گوید

و او ، دوباره در آغوش سایه می خوابد

چه روزگار غریبی

سحر ، پیمبر اندوه است

و شب ، مفسر نومیدی

و روشنایی در فکر رهنمایی نیست

شعاع آینه ها ، چشم کاکلی ها را

به سوی کوری جاوید رهنمون شده است

و مرد مار گزیده

ز ریسمان سیاه و سفید می ترسد

که ریسمان ، مار است و مار ، رشته ی دار

و دار ، نقطه ی اوجی است

که آسمان را با ریسمان

گره زده است

و آسمان ، همه در خواب ودار ، بیدار است

کسی به فکر رهایی نیست

دریچه های جهان ، بسته ست

و چشم ها همه از روشنی هراسانند

زمین ، شکوه کریمانیه ی بهارش را

ز شاخ و برگ درختان دریغ می دارد

و آسمان ، شب صاف ستارگانش را

نثار خاک دگر کرده ست

ایا سروش سحرگاهان

تو روشنی را جاری کن

تو با درختان ، غمخوار و مهربان می باش

تو رودها را جرأت ده

که دل به گرمی خورشید ، بسپرند

تو کوچه ها را همت ده

که از سیاهی بن بست بگذرند

تو قلب ها را چندان بزرگواری بخش

که تا چراغ حقیقت را

دوباره در شب ناباوری برافروزند

تو دست ها را آن مایه هوشیاری بخش

که دوستی را از برگ ها بیاموزند

تو ، ای نسیم ، نسیم ای نسیم بخشایش

به ما بوز که گنهکاریم

به ما بوز که گرفتاریم