نکته هایی کلیدی در رابطه با کتابخوانی کودکان

 

به گزارش روابط عمومی فرهنگسرای فردوس، در این نشست از برنامه با یار مهربانم که علاوه بر معرفی کتاب های گروه سنی مخاطب، در نوشتن و نقد و بررسی کتاب نیز آموزش هایی داده شد، «قصه‌هاي خوب براي بچه‌هاي خوب جلد ششم، قصه هاي شيخ عطار»، «قصه هایی برای خواب کودکان» و «نیم قرن در باغ شعر کودکان» شامل گزیده ای از اشعار عباس یمین شریف برای کودکان حاضر معرفی و خوانده شد.

در این نشست ابتدا قصه «اسفند دودکن» از کتاب «قصه‌هاي خوب براي بچه‌هاي خوب» خوانده شد که کارشناس برنامه درباره آن گفت: اساس داستان متكي بر ديالوگ و گفتگو است. دو شخصيت متفاوت در مقابل هم قرار مي‌گيرند. آنها گرچه در ابتدا به نظر مي‌رسد قطب مخالف هم هستند اما با حرف زدن و گفتگو و شنيدن سخنان يكديگر به هم نزديك شده و جاي دشمني را دوستي مي‌گيرد. اين كه چگونه حرف زدن و شنيدن سخنان يكديگر مي‌تواند كدورت‌ها را از بين ببرد و دوستي را تبديل به دشمني كند اساس داستان را تشكيل مي دهد.

از كتاب «قصه هايي براي خواب» نیز داستان «چرا دم خرس كوتاه است» انتخاب شد و يكي از بچه‌ها آن را خواند. داستان درباره خرسي است كه گول روباهي را مي‌خورد و براي گرفتن ماهي دمش را در آب سرد و يخ زده مي‌گذارد. اين كار باعث مي‌شود تا دمش كنده و كوتاه شود.

توزنده جانی درباره این داستان گفت: اين قصه از نوع قصه هاي است كه مي خواهند با زبان افسانه سر و شكل حيوانات و اين كه چرا حيواني به لحاظ شكل و قيافه و بعضي از اعضا با ديگر حيوانات متفاوت است را توضيح بدهد. اين قصه‌ها و افسانه‌ها زماني شكل گرفتند كه انسان قادر نبود توضيحي علمي در باره طبيعت و علل به وجود آمدن واقعه‌اي داشته باشد. اين بود كه به افسانه رو ‌آورد.

در ادامه چند شعر از كتاب «نيم قرن در باغ شعر كودكان» هم انتخاب شد كه خوانش آن به بچه ها واگذار شده بود. شعرهاي خوش زبان و شيرين «عباس یمین شریف» باعث شد كه بچه‌ها با لذت آن را بخوانند و هنگامي كه شركت كننده‌اي شعري را مي‌خواند بقيه بچه‌ها با دست زدن او را همراهي مي‌كردند.

در اين برنامه به روال هميشه بچه‌ها با خود كتاب‌هاي براي خواندن آورده بودند. هنگامي كه شركت كننده‌اي از روي كتابي مي‌خواند توضيحاتي هم درباره مسابقه بلندخواني داده مي‌شد. چند مورد درباره نحوه درست خواندن كتاب نیز توسط کارشناس برنامه داده شد.

توجه به علامات سجاوندي يك كتاب یکی از موارد بود که بچه‌ها بايد هنگام خواندن هر كتاب به علامات سجاوندي دقت كافي داشته باشند. چرا كه در يك جمله ويرگول يا نقطه با هدف خاصي گذاشته شده است تا از اين طريق معني و مفهوم جمله درست انتقال داده شود. بچه‌ها بايد بدانند چگونه بخوانند كه تفاوت يك جمله ناتمام با جمله كامل براي شنونده مشخص باشد.

 درست ادا كردن  كلمات مورد دیگری بود که کارشناس برنامه با اشاره به آن خاطرنشان کرد:

بچه‌ها بايد كلمات را درست و كامل بخوانند. بعضي از بچه‌ها چون با شكل كلمه آشنا هستند آن را خلاصه و ناتمام همانطور كه سريع چشمشان را مي‌گيرد مي‌‌خوانند. اين كار اشتباه است چرا كه باعث مي‌شود هنگام صحبت كردن هم آن را ناقص ادا كنند. درست همانند كسي كه لقمه‌‌اي را نجويده قورت بدهد. درست و كامل ادا كردن يك كلمه باعث مي‌شود كه آن را بهتر متوجه شده و هنگام صبحت كردن دچار لكنت زبان نشوند و بتواند منظور و حرف خود را به مخاطب بهتر برسانند.

توجه به حس و حال جمله نیز يكي از موارد مهمي است كه کودکان در بلندخواني بايد رعايت كنند. توجه به حس و حالي است كه در يك جمله وجود دارد. درست همانند بازيگر تئاتري كه خود را جاي شخصيت‌هاي يك نمايش نامه مي‌گذارد. اين كار در بلندخواني تمرين خوبي است تا هنگام صحبت كردن هم واضح و شمرده و درست حرف بزنند و بتوانند حس و حالي و عاطفه‌اي را كه دارند به شكلي مطلوب‌تر به مخاطب خود منتقل كنند. بسياري  از بچه‌ها هستند كه چون نمي‌توانند منظوري را كه دارند درست انتقال كنند دچار عصبانيت  مي‌شوند و سعي مي‌كنند با داد و فرياد و خشونت حرف خود را بزنند. اصولا هدف اصلي خواندن علاوه بر ياد گرفتن و كسب دانش  ارتباط درست در جامعه است. يك جامعه كتاب خوان كه شيوه درست مطالعه كردن را ياد گرفته با هم بهتر ارتباط برقرار مي‌كنند.

توزنده جانی يكدست بودن صدا هنگام خواندن را نیز مورد توجه قرار داده و افزود: بسياي از بچه‌ها گاهي كه خواندن متني را شروع مي‌كنند قادر نيست لحن و تن صدايي يكدست داشته باشند. بارها شده‌ كه بعضي از آنها متني را قدرت شروع كرده اما كمي كه جلو مي‌روند انگار كه توانشان تمام شده باشد صدايشان هم فروكش مي‌كند. معمولا اين گونه بچه‌ها نه به خاطر ناتواني بلكه به خاطر اين كه يادشان ‌مي‌رود دارند يك متن مكتوب را مي‌خوانند دچار اين اشتباه مي‌شوند.

عدم توجه بيش از حد به متن مكتوب نکته پایانی بود که کارشناس برنامه متذکر شد و گفت: بچه‌ها اگر بتوانند گاهي سر از روي كتاب بردارند و مثلا هنگام تمام شدن يك جمله به مخاطب خود نگاهي بيندازند خيلي خوب است. اين كار هم باعث مي‌شود بتوانند به مخاطب خود توجه داشته باشند و اين كه بدانند عكس العمل آنها چيست و هم باعث مي‌شود جمله‌اي كه قبلا خوانده‌اند در ذهنشان بهتر ثبت شود.

http://ferdos.farhangsara.ir/Default.aspx?TabId=1125&ArticleId=22366