تاریخ سخنوری : سیسرون

سیسرون (زاده ۱۰۶-درگذشته ۴۳ پیش از میلاد) خطیب معروف رومی بود. مارکوس تولیوس سیسرو خطیب، سیاست مدار و نویسنده رومی، متولد ۰۳٫۰۱٫۱۰۶ قبل از میلاد در «آرپی نوم»(۱) و مقتول در «فورمیا»(۲) به تاریخ ۰۷٫۱۲٫۴۳ قبل از میلاد بود.

وی در آغاز جوانی ضمن سرودن شعر و ترجمه آثار یونانی، به آموختن فنون نظامی پرداخت و از هفده سالگی در جنگها شرکت جست و بعدها به مدت دو سال به سیاحت در مشرق زمین گذراند و در این سفر، فلسفه و علوم ادبی را از دانشمندان زمان فرا گرفت و در سال ۷۷ قبل از میلاد به رم بازگشت. از سال۶۳ قبل از میلاد وارد صحنه سیاست شد و به مقام کنسولی دست یافت. خطابه‌های وی در مدح و ذم اشخاص معروف هستند و قیصر ژولیوس چون نتوانست وی را تطمیع و با خود همراه سازد، با او به دشمنی برخاست و مجبور به ترک وطن نمود و پس آنگاه در سال ۴۳ قبل از میلاد جان بر سر سیاست نهاد و کشته شد. سیسرو علاوه بر خطابه‌های بلیغ، کتاب‌های بسیار در معانی و بیان، فلسفه و جوامع نوشته‌است که اکثرأ ملهم از متفکران یونانی است. نوشته‌های سیسرو در فصحت و شیوائی از سرمایه‌های بزرگ ادبی جهان به شمار می‌رود. در سال‌های آخر زندگی، به عنوان واسطه بین ادبیات وآثار مکتوب یونانی از یک سو و جامعه رومی از سوی دیگر عمل نمود. سیسرو در آثار فلسفی خود، توجه اش را به «افلاطون»، «استوا» و «شکاکیون آکادمی» معطوف داشته و در سه بخش عمده فلسفه یونانی به بحث پرداخته‌است.

  • اول پیرامون فرضیه شناخت، شامل: «رسالات آکادمی»(۳).
  • دوم پیرامون اخلاق، شامل: «معیارهای سنجش نیکی و بدی»(۴)، «مناظره توسکلانی»(۵)، «درباره دوستی»(۶)، «حقانیت در عمل»(۷)، «درباره پیری»(۸)
  • سوم در پیرامون الهیات فلسفی، شامل: «درباره طبیعت خدا»(۹)، «در باره آینده نگری»(۱۰)«درباره تقدیر»(۱۱).
  • آثار

    • رساله خطیب (در باب عروض و بدیع)
    • رساله بروتوس (مکالمه‌ای در تاریخ سخنوری)
    • رساله دفاع از آرکیاس
    •  

    نامه‌ها

    نامه هائی را که سیسرو به زبان لاتین تحریر نموده، یکی از پر ارزش‌ترین اسناد تاریخی محسوب می‌شوند. نامه‌های زیر از این جمله‌اند:

    • «نامه به آشنایان»(۱۲)
    • «نامه به دوستش آتیکوس»(۱۳)
    • «نامه به برادرش کوئینتوس»(۱۴).

    شعرهای ساخته سیسرو نمونه‌ای از تسلط وی به کلمات و استعمال هنرمندانه آنها است.

  • پانویس

    ۱ -Arpinum /heute Arpino
    ۲ -Formiae /heute Formia
    ۳ -Academica
    ۴ -De finibus bonorum et malorum
    ۵ -Tusculanae disputation
    ۶ -Laelius de amicitia
    ۷ -De officiis
    ۸ -Cato maior de senectute
    ۹ -De natura deorum
    ۱۰-De divinatione
    ۱۱-De fato
    ۱۲-Ad familiares
    ۱۳-Ad Atticum
    ۱۴-Ad Quintum fratrem


    منبع :

    • نقد ادبی نوشته حمیدرضا شایگان‌فر ، انتشارات دستان