حدیث سکوت ، گفتن و .... شنیدن (18)


امام صادق‏عليه السلام - در پاسخ به‏سؤال از حكم كسى‏كه
رسول خداصلى الله عليه وآله را ناسزا گويد - :


يَقتُلُهُ الأدنى‏ فَالأدنى‏ قَبْلَ أن يَرفَعَهُ إلى الإمامِ . 

هر كه به او نزديكتر است ، پيش از آن كه وى را براى محاكمه نزد امام برد ، او را بكشد . 

کافی : 7 : 259 / 21


پيامبر خدا صلى الله عليه وآله :

إذا شَتَمَ أحَدُكُم أخاهُ فلا يَشتِمْ عَشِيرَتَهُ ، ولا أباهُ ، ولا اُمَّهُ ، ولكنْ لِيَقُلْ إن كانَ
يَعلَمُ ذلك : إنّكَ لَبَخِيلٌ ، وإنّكَ لَجَبانٌ ، وإنّكَ لَكَذُوبٌ ، إن كانَ يَعلَمُ ذلكَ مِنهُ . 

هرگاه يكى از شما برادرش را دشنام مى‏دهد ، نبايد به ايل و تبار او و پدر و مادرش
دشنام دهد ، بلكه بگويد : تو بخيلى ، تو ترسويى ، تو دروغگويى ! به شرط آن كه
بداند او واقعاً چنين است . 


کنزالعمال : 8134


پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - در پاسخ به سؤال ابوذر 
از چگونگى آباد كردن مساجد - :


لا تُرفَعُ فيهاالأصواتُ ، ولا يُخاضُ فيها بالباطِلِ ،ولا يُشتَرى‏ فيها ولا يُباعُ ،
واترُكِ اللَّغوَ ما دُمتَ فيها ،فإن لَم‏تَفْعَل‏فلا تَلُومَنَ‏يَومَ القِيامَةِ إلّا نَفسَكَ . 

(به اين‏گونه) در آنها صداها بلندنشود ، به سخنان و كارهاى نادرست 
و بيهوده پرداخته نشود ، در آنها خريد و فروش صورت نگيرد و تا زمانى كه
در مسجد هستى از كارهاى لغو و بيهوده دست‏ بكش . اگر چنين نكنى
در روز قيامت‏ نبايد كسى جز خودت را ملامت كنى . 


مکارم الاخلاق : 2 / 374 / 2661


امام على عليه السلام :

مَن كَتَمَ سِرَّهُ كانَتِ الخِيَرَةُ بيَدِهِ . 

هر كه راز خود را بپوشاند ، قدرت انتخاب در دست اوست . 

نهج البلاغه : حکمت 162


امام على عليه السلام :

الظَّفَرُ بِالحَزمِ ، والحَزمُ بِإجالَةِ الرَّأيِ ، والرَّأيُ بِتَحصِينِ الأسرارِ . 

پيروزى با دور انديشى به دست مى‏آيد و دور انديشى با انديشه ورزى
و انديشه با راز دارى . 


نهج البلاغه : حکمت 48


امام على عليه السلام :

سِرُّكَ أسِيرُكَ فإن أفشَيتَهُ صِرتَ أسِيرَهُ . 

راز تو در بند توست . اگر آن را فاش كنى تو در بندش خواهى شد . 

غررالحکم : 5630


امام على عليه السلام :

صَدرُ العاقِلِ صُندوقُ سِرِّهِ . 

سينه خردمند ، صندوق راز اوست . 

نهج البلاغه : حکمت 6


امام على عليه السلام :

كُلَّما كَثُرَ خُزّانُ الأسرارِ كَثُرَ ضُيّاعُها . 

هر چه تعداد كسانى كه اسرار را مى‏دانند بيشتر باشد ، آن اسرار بيشتر در معرض فاش شدن . 

غررالحکم : 7197


امام على عليه السلام :

اُبْذُلْ لِصَدِيقِكَ كُلَّ المَوَدَّةِ ولا تَبذُلْ لَهُ كُلَّ الطُّمَأ نِينَةِ . 

هرچه محبّت دارى نثار دوستت كن امّا هرچه اطمينان دارى به پاى او مريز . 

غررالحکم : 2463



امام على عليه السلام :

أنجَحُ الاُمورِ ما أحاطَ بهِ الكِتمانُ . 

موفّقترين كارها ، كارى است كه با كتمان كامل صورت گيرد . 

غررالحکم : 3284


امام على عليه السلام :

لا تُودِعْ سِرَّكَ إلّا عِندَ كُلِّ ثِقَةٍ . 

راز خود را جز به كسى كه مورد اعتماد است مسپار . 

بحارالانوار : 77 / 235 / 3


امام على عليه السلام :

لا بَأسَ بأن لا يُعلَمَ سِرُّكَ . 

چه باك كه رازت دانسته نشود . 

بحارالانوار : 77 / 269 / 1


امام على عليه السلام :

مَن ضَعُفَ عَن حِفظِ سِرِّهِ لَم يَقْوَ لِسِرِّ غَيرِهِ . 

كسى كه در نگهداشتن راز خود ناتوان باشد ، در حفظ راز ديگران توانا نباشد . 

غررالحکم : 8941


امام صادق عليه السلام :

إفشاءُ السِّرِّ سُقوطٌ . 

فاش كردن راز مايه افتادن است . 

تحف العقول : 315


امام صادق عليه السلام :

سِرُّكَ مِن دَمِكَ فلا يَجرِيَنَّ مِن غَيرِ أوداجِكَ . 

راز تو جزئى از خون توست ، پس نبايد كه در رگهاى غير تو جريان يابد . 

بحارالانوار : 75 / 71 / 15



امام رضا عليه السلام :

لا يَكونُ المؤمنُ مؤمناً حتّى‏ يَكونَ فيهِ ثلاثُ خِصالٍ : سُنَّةٌ مِن رَبِّهِ ، وسُنَّةٌ مِن نَبِيِّهِ ، 
وسُنَّةٌ مِن وَلِيِّهِ ، فالسُّنَّةُ مِن رَبِّهِ كِتمانُ سِرِّهِ ، قالَ اللَّهُ‏عزّ و عجل : «عالِمُ الغَيْبِ
فلا يُظْهِرُ عَلى‏ غَيْبِهِ أَحَداً * إلّا مَنِ ارْتَضى‏ مِن رسولٍ» . 

مؤمن ، مؤمن نباشد مگر اين‏كه سه خصلت در او باشد : خصلتى از پروردگارش
و خصلتى از پيامبرش و خصلتى از وليّش . خصلت پروردگارش راز پوشى است . 
خداوند عزّ و جل فرموده است : «داناى غيب و نهان است و هيچ كس را بر غيب 
خود آگاهى نمى‏سازد . مگر پيامبرى را كه پسنديده باشد» . 


بحارالانوار : 75/ 68 / 2



امام جواد عليه السلام :

إظهارُ الشَّي‏ءِ قبلَ أن يَستَحكِمَ مَفسَدَةٌ لَهُ. 

آشكار كردن چيزى پيش از آن كه استوار گردد موجب تباهى آن مى‏شود . 

بحارالانوار : 75 / 71 / 13



امام على عليه السلام :

لا تُسِرَّ إلى الجاهِلِ شيئاً لا يُطِيقُ كِتمانَهُ. 

با نادان رازى را كه طاقت كتمانش را ندارد در ميان مگذار . 

غررالحکم : 10265


امام على عليه السلام :

لا تُودِعَنَّ سِرَّكَ مَن لا أمانَةَ لَهُ . 

راز خود را به كسى كه امانتدار نيست ، مسپار . 

غررالحکم : 10166



امام على عليه السلام :

ثلاثٌ لا يُستَودَعْنَ سِرّاً : المَرأةُ ، والَّنمّامُ ، والأحمَقُ. 

با سه كس نبايد رازى را در ميان نهاد : زن ، سخن چين و احمق . 

غررالحکم : 3662


امام صادق عليه السلام :

أربَعةٌ يَذهَبنَ ضَياعاً : ... وسِرٌّ تُودِعُهُ عِندَ مَن لا حَصافَةَ لَهُ . 

چهار چيز بر باد مى‏رود : ... و رازى كه به كسى سپارى كه از خرد بى‏بهره باشد . 

بحارالانوار : 75 / 69 / 4


امام صادق عليه السلام :

قالَ لقمانُ لابنِهِ : إذا سافَرتَ مَع قَومٍ فَأكثِرِ استِشارَتَهُم في أمرِكَ وأمرِهِم ، 
وأكثِرِ التَّبَسُّمَ في وُجوهِهِم ، وكُن كَريماً على‏ زادِكَ بَينَهُم ، وإذا دَعَوكَ فَأجِبهُم ، 
وإذا استَعانُوكَ فَأعِنهُم ، واغلِبهُم بثَلاثٍ : طُولِ الصَّمتِ ، وكَثرَةِ الصَّلاةِ ، وسَخاءِ النَّفسِ
بما مَعكَ مِن دابَّةٍ أو مالٍ أو زادٍ . 

لقمان به فرزندش گفت : هرگاه با عدّه‌‏اى همسفر شدى ، در كارهاى مربوط
به خودت و آنها با ايشان زياد مشورت كن و در روى آنان تبسّم زياد داشته باش
در زاد و توشه‌‏ات نسبت به آنان بخشنده باش ، اگر تو را دعوت كردند قبول كن 
و اگر از تو كمك خواستند كمكشان كن و در سه چيز از آنان برتر باش : خاموشى ، 
كثرت نماز و بخشندگى در مركب يا دارايى و يا توشه‏‌اى كه همراه دارى . 


بحارالانوار : 76 / 271 / 28



امام صادق عليه السلام :

أمّا مُرُوَّةُ السَّفَرِ فَبَذلُ الزادِ ، والمِزاحُ في غَيرِ ما يُسخِطُ اللَّهَ ، وقِلّةُ الخِلافِ على
‏ مَن تَصحَبُهُ ، وتَركُ الرِّوايَةِ علَيهِم إذا أنتَ فارَقتَهُم . 

مردانگى در سفر عبارت است از : بخشيدن از ره توشه خود به همراهان ، 
شوخى كردن به گونه‏اى كه خشم خدا راهمراه نداشته باشد ، كمى مخالفت 
و ناسازگارى باهمسفران و ترك بدگويى از همراهان بعد از جدا شدن از آنان . 


امالی المفید : 44 / 3