حدیث سکوت ، گفتن و .... شنیدن (20)
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - خطاب به اصحاب - :
ألا اُخبِرُكُم بأشَدِّكُم وأقواكُم ؟ قالوا : بلى يا رسولَ اللَّهِ . قالَ : أشَدُّكُم وأقواكُمُ الذي
إذا رَضِيَ لَم يُدخِلْهُ رِضاهُ في إثمٍ ولا باطِلٍ ، وإذا سَخِطَ لَم يُخرِجْهُ سَخَطُهُ مِن قَولِ الحَقِّ ،
وإذا قَدَرَ لَم يَتَعاطَ ما لَيسَ لَهُ بِحَقٍّ .
آيا زورمندترين و قويترين شما را معرفى نكنم ؟ عرض كردند : آرى ، اى رسول خدا !
حضرت فرمود : زورمندترين و قويترين شما كسى است كه هرگاه خوش و خرسند
باشد به گناه و نادرستى كشيده نشود و هرگاه ناراحت و ناخشنود شود از جاده
حقگويى خارج نگردد و هرگاه قدرت يابد ، آنچه را كه حقّ او نيست نستاند .
معانی الاخبار : 366 / 1
امام باقر عليه السلام :
إنَّ اللَّهَعزّ و عجل جَعَلَ لِلشَّرِّ أقفالاً وجَعَلَ مَفاتِيحَ تِلكَ الأقفالِ الشَّرابَ ،
والكَذِبُ شَرٌّ مِنَ الشَّرابِ .
خداوند عزّ و جل براى بدى قفل هايى نهاده و كليد همه اين قفلها را
شراب قرار داده است و دروغ بدتر از شراب است .
بحارالانوار : 72 / 236 / 3
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله :
إيّاكَ وما يُعتَذَرُ مِنهُ ، فإنَّ فيهِ الشِّركَ الخَفِيَّ.
از كارى كه موجب عذر خواهى مىشود بپرهيز ؛ زيرا در آن شرك خفىّ است .
بحارالانوار : 78 / 200 / 28
امام على عليه السلام :
أحمَدُ اللَّهَ وأستَعِينُهُ على مَداحِرِ الشَّيطانِ ومَزاجِرِهِ (مَزاحِرِهِ) ،
والاعتِصامِ مِن حَبائلِهِ ومَخاتِلِهِ .
خدا را مىستايم و در امورى كه باعث راندن و دور كردن شيطان و
محفوظ ماندن از دامها و نيرنگهايش مىشود ، از او يارى مىطلبم .
نهج البلاغه : خطبه 151
امام على عليه السلام :
اِحذَرُوا عَدوّاً نَفَذَ في الصُّدورِ خَفِيّاً ، ونَفَثَ في الآذانِ نَجِيّاً .
بپرهيزيد از آن دشمنى كه پنهانى در سينهها نفوذ مىكند و آهسته در گوشها افسون مىدمد .
غررالحکم : 2623
|
امام على عليه السلام - در نكوهش پيروان شيطان - :
اِتَّخَذُوا الشَّيطانَ لِأمرِهِم مِلاكاً ، واتَّخَذَهُم لَهُ أشراكاً ، فَباضَ وفَرَّخَ في صُدُورِهِم ، وَدَبَّ ودَرَجَ في حُجُورِهم ، فَنَظَرَ بِأعيُنِهِم ، ونَطَقَ بِألسِنَتِهِم ، فَرَكِبَ بِهِمُ الزَّلَلَ ، وزَيَّنَ لَهُمُ الخَطَلَ ، فِعلَ مَن قد شَرِكَهُ الشَّيطانُ في سُلطانِهِ ، ونَطَقَ بالباطِلِ عَلى لِسانِهِ ! آنان ملاك كارشان را شيطان قرار دادند و شيطان هم آنها را دام خود قرار داد . پس در سينههاى آنان تخم كرد و جوجه گذاشت و بتدريج در خردهاى آنان نفوذ كرد و با چشمهايشان نگريست و با زبانشان سخن گفت ؛ پس آنها را گرفتار خطاها و لغزشها كرد و نادرستى را در نظرشان آراست ؛ كارهاى آنان مانند كار كسى است كه شيطان در قدرتش شريك شده و از زبان او به باطل سخن گفته است ! نهج البلاغه : خطبه 7
|
امام صادق عليه السلام :
قالَ إبليسُ : خَمسَةُ (أشياءَ) ليسَ لي فيهِنَّ حِيلَةٌ وسائرُ الناسِ فيقَبضَتي : مَنِ اعتَصَمَ بِاللَّهِ عن نيّةٍ صادِقَةٍ واتَّكَلَ علَيهِ في جَميعِ اُمُورِهِ ، ومَن كَثُرَ تَسبيحُهُ في لَيلِهِ ونَهارِهِ ، ومَن رَضِيَ لأخِيهِ المؤمِنِ بما يَرضاهُ لنفسِهِ ، ومَن لَم يَجزَعْ على المُصيبةِ حينَ تُصِيبُهُ ، ومَن رَضِيَ بما قَسَمَ اللَّهُ لَهُ ولَم يَهتَمَّ لِرِزقِهِ . ابليس گفت : پنج نفرند كه هيچ چارهاى براى آنها ندارم ، اما ديگر مردمان در مشت من هستند : هركه با نيّت درست به خدا پناه برد و در همه كارهايش به او تكيه كند ؛ كسى كه شب و روز بسيار تسبيحِ خدا گويد ؛ كسى كه براى برادر مؤمنش آن پسندد كه براى خود مىپسندد ؛ كسى كه هر گاه مصيبتى به او مىرسد ، بيتابى نمىكند و هر كسى كه به آنچه خداوند قسمتش كرده ، خرسند است و غم روزيش را نمىخورد . الخصال : 285 / 37 |
امام على عليه السلام :
أكثِرِ الدُّعاءَ تَسلَمْ مِن سَورَةِ الشَّيطانِ . زياد دعا كن ، تا از گزند شيطان محفوظ مانى . بحارالانوار : 78 / 9 / 64 |
|
امام باقر عليه السلام - درباره آيه «و شاعران را گمراهان ...» - :
«والشُّعَراءُ ...» - : هل رَأيتَ شاعراً يَتَّبِعُهُ أحَدٌ ؟! إنّما هُم قَومٌ تَفَقَّهُوا لِغَيرِ الدِّينِ فَضَلُّوا وأضَلُّوا . آيا شاعرى را ديدهاى كه كسى از او پيروى كند ؟ اينها كه نكوهش شدهاند در حقيقت جماعتى هستند كه براى غير دين دانش آموختند و در نتيجه ، هم خود گمراه شدند و هم ديگران را گمراه كردند . معانی الاخبار : 385 / 19 |
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - در پاسخ به سؤال از شاعران - :
إنّ المُؤمِنَ مُجاهِدٌ بِسَيفِهِ ولِسانِهِ ، والذي نَفسي بيدِهِ لَكأنّما يَنضِحُونَهم بِالنَّبلِ . همانا مؤمن با شمشير و زبان خود جهاد مىكند ؛ سوگند به آن كه جانم در دست اوست ، سخنان شاعران (مؤمن) چون تيرى است كه به دشمن مىزنند . نورالثقلین : 4 / 70 / 105
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - خطاب به حسّان بن ثابت - :
اُهجُ المُشركينَ ؛ فإنّ جَبرئيلَ مَعَكَ . مشركان را هجو كن كه جبرئيل با توست . الدرالمنثور : 6 / 366
|
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله :
إنّ مِنَ الشِّعرِ لَحِكَماً ، وإنّمِنَ البَيانِ لَسِحراً . برخى شعرها حكمتآميز است و برخى بيان ها افسونگر . امالی الصدوق : 495 / 6 |
امام صادق عليه السلام :
مَن قالَ فِينا بَيتَ شِعرٍ بَنَى اللَّهُ تعالى لَهُ بَيتاً في الجَنَّةِ . هركه درباره ما يك بيت شعر بگويد ، خداوند متعال در بهشت يك خانه برايش بسازد . عیون اخبارالرضا علیه السلام : 1 / 7 / 1 |
امام صادق عليه السلام :
ما قالَ فِينا قائلٌ بَيتاً مِن الشِّعرِ حتّى يُؤَيَّدَ بِرُوحِ القُدُسِ . هيچ سرايندهاى درباره ما بيت شعرى نگفت، جز آن كه روح القدس كمكش كرد . عیون اخبارالرضا علیه السلام : 1 / 7 / 2
|
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله :
إنّ أقرَبَكُم مِنّي غَداًوأوجَبَكُم عَلَيَّ شَفاعَةً : أصدَقُكُم لِساناً ، وأدّاكُم لِلأمانَةِ ، وأحسَنُكُم خُلُقاً ، وأقرَبُكُم مِنَ الناسِ . همانا نزديكترين شما به من در فردا(ى قيامت) و سزاوارترين شما به شفاعت من ، راستگوترين ، امانتدارترين ، خوش اخلاقترين و نزديكترين شما به مردم است . امالی الصدوق : 411 / 5 |
امام على عليه السلام :
ما أنعَمَ اللَّهُ على عَبدٍ نِعمَةً فَشَكَرَها بِقَلبِهِ ، إلّا استَوجَبَ المَزِيدَ فيها قَبلَ أن يُظهِرَ شُكرَها عَلى لِسانِهِ . چون خداوند به بنده اى نعمتى دهد و بنده در دل شكر آن نعمت را بگزارد ، پيش از آن كه سپاسگزارى از آن را به زبان آورد مستوجب افزايش آن نعمت گردد . امالی الطوسی : 580 / 1197
|
امام سجّاد عليه السلام - در مناجات - :
فكيفَ لي بتَحصيلِ الشُّكرِ ، وشُكرِي إيّاكَ يَفتَقِرُ إلى شُكرٍ ؟! فَكُلَّما قُلتُ : لكَ الحَمدُ ، وَجَبَ عَلَيَّ لذلكَ أن أقولَ : لكَ الحَمدُ . چگونه شكر تو توانم كرد وقتى شكرگزارى من از تو خود نيازمند شكرگزارى است ؟ هر بار كه بگويم : تو را سپاس ؛ به خاطر همين ، سپاس گويى بر من واجب مىآيد كه (بار ديگر) بگويم : تو را سپاس . بحارالانوار : 94 / 146 / 21 |
امام صادق عليه السلام :
أوحَى اللَّهُ تعالى إلى موسى عليه السلام : يا موسى، اشكُرْني حَقَّ شُكرِي ، فقالَ : يا ربِّ كيفَ أشكُرُكَ حَقَّ شُكرِكَ ، وليسَ مِن شُكرٍ أشكُرُكَ بهِ إلّا وأنتَ أنعَمتَ بهِ عَلَيَّ ؟ !فقالَ : يا موسى شَكَرتَني حَقَّ شُكري حينَ عَلِمتَ أنَّ ذلكَ مِنّي . خداوند متعال به موسى عليه السلام وحى فرمود كه : اى موسى ! مرا چنان كه بايد شكر كن . موسى عرض كرد : پروردگار ! چگونه تو را چنان كه بايد شكر گويم حال آن كه هر شكرى كه تو را مىگويم خود نعمتى است كه تو خود به من ارزانى داشتهاى ؟ فرمود : اى موسى ! وقتى كه بدانى توفيق آن شكر را هم من به تو دادهام ، حقّ شكر مرا ادا كردهاى . قصص الانبیاء للراوندی : 161 / 178 |
|
امام صادق عليه السلام :
شُكرُ النِّعمَةِ اجتِنابُ الَمحارِمِ ، وتَمامُ الشُّكرِ قولُ الرجُلِ : الحَمدُ للَّهِِرَبِّ العالَمِينَ . شكر نعمت عبارت است از دورى كردن از حرامها و تماميت شكر به اين است كه انسان بگويد : سپاس خدايى را كه پروردگار جهانهاست . کافی : 2 / 95 / 10 |
|
امام صادق عليه السلام :
كانَ رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله إذاوَرَدَ علَيهِ أمرٌ يَسُرُّهُ قالَ : الحَمدُ للَّهِ ِ على هذِهِ النِّعمَةِ ، وإذا وَرَدَ علَيهِ أمرٌ يَغتَمُّ بهِ قالَ : الحَمدُ للَّهِِ على كُلِّ حالٍ. هرگاه امر خوشحال كنندهاى براى رسول خدا پيش مىآمد ، مىفرمود : خدا را بر اين نعمت سپاس ؛ و هرگاه پيشامدى مىكرد كه از آن غمگين مىشد ، مىفرمود : در هر حال خدا را سپاس . کافی : 2 / 97 / 19 |
امام سجّاد عليه السلام :
أمّا حَقُّ ذِي المَعروفِ علَيكَ فأن تَشكُرَهُ وتَذكُرَ مَعروفَهُ ، وتُكسِبَهُ المَقالَةَ الحَسَنَةَ ، وتُخلِصَ لَهُ الدعاءَ فيما بينَكَ وبينَ اللَّهِعزّ و عجل ، فإذا فَعَلتَ ذلكَ كنتَ قد شَكَرتَهُ سِرّاً وعَلانِيَةً ، ثُمّ إن قَدَرْتَ على مُكافَأتِهِ يَوماً كافَيتَهُ . حقّ كسى كه به تو نيكى مىكند ، اين است كه از او تشكّر كنى و نيكيش را به زبانآورى و از وى به خوبى ياد كنى و ميان خود و خداوند عزّ و جل برايش خالصانه دعا كنى . اگر چنين كنى ، بىگمان پنهانى و آشكارا از او تشكّر كرده باشى . وانگهى ، اگر روزى توانستى نيكى او را جبران كنى ،جبران كن . الخصال : 568 / 1 |
امام سجّاد عليه السلام :
يقولُ اللَّهُ تباركَ وتعالى لِعبدٍ مِن عَبِيدِهِ يَومَ القِيامَةِ : أشَكَرتَ فُلاناً ؟ فيقولُ : بَل شَكَرتُكَ يا ربِّ ، فيقولُ : لَم تَشكُرْني إذ لَم تَشكُرْهُ . خداوند تبارك و تعالى در روز قيامت به يكى از بندگان خود مىفرمايد : آيا از فلانى سپاسگزارى كردى ؟ عرض مىكند : (نه) بلكه از تو سپاسگزارى كردم اى پروردگار . خداوند مىفرمايد : چون از او تشكّر نكردهاى از من نيز تشكّر نكردهاى . کافی : 2 / 99 / 30 |
امام رضا عليه السلام :
مَن لَم يَشكُرِ المُنعِمَ مِنَ الَمخلوقينَ لَم يَشكُرِ اللَّهَعزّ و عجل . هركه در قبال خوبى مردم تشكّر نكند ، از خداوند عزّ و جل تشكّر نكرده است . عیون اخبارالرضا علیه السلام : 2 / 24 / 2 |
امام على عليه السلام :
الشَّكُّ على أربَعِ شُعَبٍ : على الَّتمارِي ، والهَولِ ، والتَّرَدُّدِ ، والاستِسلامِ ، فَمَن جَعَلَ المِراءَ دَيدَناً لَم يُصبِحْ لَيلُهُ ، ومَن هالَهُ ما بَينَ يَدَيهَ نَكَصَ على عَقِبَيهِ ، ومَن تَرَدَّدَ في الرَّيبِ وَطِئَتهُ سَنابِكُ الشَّياطينِ ، ومَنِ استَسلَمَ لِهَلَكَةِ الدُّنيا والآخِرَةِ هَلَكَ فيهِما . شكّ چهار شاخه دارد : جدال كردن ، ترس ، سرگردانى و تن دادن . كسى كه ستيزه كردن را عادت خويش گرداند ، شب او صبح نشود و كسى كه از حوادث آينده وحشت داشته باشد ، به گذشته برگردد و كسى كه در (عالم) ترديد و تشويش سرگردان ماند ، پايمال سُمهاى شياطين شود و كسى كه به هلاكت دنيا و آخرت تن دهد ، در هر دو سراى هلاك گردد . نهج البلاغه : حکمت 31 |
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله :
إنّي عَدلٌ لا أشهَدُ إلّاعلى عَدلٍ . من عادل هستم و جز به عدالت ، شهادت نمىدهم . کنزالعمال : 17735
|