فن بیان،اصول سخنرانی و هنرگویندگی وگفتگو

مفاهیم بنیادی :
آواشناسی به مطالعه نحوه ی تولید ( ادای ) آواهای گفتاری در مجرای گفتار ( آواشناسی تولیدی ) و نیز به مطالعه ویژگی های فیزیکی امواج آواهای گفتاری تولید شده به وسیله مجرای گفتار ( آواشناسی آگوستیک ) می پردازد .
واج شناسی اغلب حاکی از قواعد انتزاعی و اصولی است که بر توزیع آوا ها در زبان حاکم هستند . اصطلاح واج شناسی در دو مقوله مورد استفاده قرار می گیرد :
1-    از یک سو بر توصیف آواهای خاص زبان و قواعد حاکم بر توزیع آن آواها دلالت می کند .
2-     از جنبه دیگر حاکی از آن بخش نظریه عام زبان بشری است که و یژگی های نظامهای آوائی زبان طبیعی را وارسی می کند .

فیزیولوژی تولید گفتار :

در هنگام تولید امواج صوتی حامل گفتار بیش از صد ماهیچه به گونه مستقیم و پیوسته کنترل می شوند .
1-    جاری شدن هوا از ششها به سوی خارج دهان
2-    ایجاد تغییر در جریان هوا در حنجره ( سیب انسان یا جعبه صدا در حلق )
3-    تغییر اضافی جریان هوا با تغییر در وضعیت و حرکت زبان و سایر ساختمانها ی جسمانی مجرای گفتار .
جاری شدن هوا از ششها هنگام سخن گفتن :
جریان هوا از ششها به هنگام سخن گفتن از جریان آن به وقت نفس کشیدن آرام از چند جنبه مهم متفاوت است :
1-    هنگام صحبت کردن حجم هوا ی بازدم سه تا چهار برابر حجم هوای بازدم به هنگام نفس کشیدن آرام است .
2-    ریتم نفس کشیدن آرام به هنگام تنفس عادی به طور اساسی تغییر می کند : دم فرو بردن سریعتر صورت می گیرد و بازدم به مراتب طولانی تر انجام می گیرد .
3-    هنگام صحبت کردن تعداد نفسهای کشیده شده در طول واحد زمان کاهش می یابد .
4-    در طول تنفس آرام ، جریان هوا بی ممانعت صورت می پذیرد ، حال آنکه ، هنگام سخن گفتن جریان هوا به خاطر ممانعتها و انسدادهایی که در حلق و دهان رخ می دهند ، با مانع روبرو می شود .
یکی از مکانیسمهای اصلی لازم برای انبساط ششها به هنگام تنفس آرام و سخن گفتن منقبض کردن دیافراگم است . دیافراگم لایه ای از بافت عضلانی است که حفره سینه را از قسمت شکم جدا می کند . این انقباض باعث می شود که دیافراگم پایین رود و پهن شود ، و در نتیجه اندازه حفره سینه افزایش یابد .

نقش حنجره در سخن گفتن :

نخستین مکانی که در آن بازدم با ممانعت کنترل شده مواجه می شود حنجره است ، یعنی ساختی از ماهیچه و غضروف که در انتهای فوقانی نای واقع است . این ممانعت را می توان با تغییر دادن وضعیت تار آواها ایجاد کرد : یعنی بافتهای ماهیچه ای که در داخل حنجره از جلو به سوی عقب کشیده می شوند . هنگام تنفس آرام ، این تارها در حال استراحت و جدا از یکدیگر ند ، در نتیجه هوا از درون ششها به خارج و از خارج به درون ششها جریان می یابد . مهمترین ویژگی تار آواها این است که : اگر هوای گذرنده از بین آنها به اندازه کافی سریع  و به یکدیگر نزدیک باشند ، می تواند آنها را به ارتعاش درآورد . این ارتعاش سریع را واک سازی ( آواسازی )  می نامند . بسامد ارتعاش زیر و بمی را مشخص می کند .
فضای بین تار آواها چاکنای نامیده می شود . زبان شناسان اغلب آواهایی را که تولید آنها مستلزم تنگتر شدن یا انسداد تارآواها است ، آواهای چاکنایی می نامند .

مجرای گفتار :